Kategoriarkiv: Andakt

Sniðlop djevulsins

“Latið tykkum í øll herklæði Guðs, so at tit kunnu vera førir fyri at standa ímót sniðlopum djevulsins” (Ef 6,11).

Øll álop djevulsins eru sniðlop. Tað grikska orðið fyri sniðlop er methodeia. Eitt sniðlop er altso eitt metodiskt álop. Tað er eitt sera væl planlagt álop. Djevulin er taktiskur og metodiskur, og hann vil brúka eina og hvørja snildu til at fáa okkum aftur í myrkrið. Djevulin roynir alla tíðina at fella okkum, og hetta vil hann gera gjøgnum síni metodisku álop. Men vit standa ikki uttan vápn í hesum bardaga. Hin vánda dagin, tá ið djevulin freistar okkum, skulu vit veita honum mótstøðu! Tað gera vit við at brúka Guds herklæði. Sjálvandi mugu vit brúka vápnini, sum Gud gevur okkum! Eitt svørð nyttar jú einki í einum bardaga, um tað ikki verður tikið í brúk.

“Sælur er tann maður, sum heldur út í freisting” (Ják 1,12). Hvussu halda vit út? Jú, við at brúka herklæðini! Uttan tey kunnu vit als ikki standa við. Hesi klæðini eru klæði, sum vit áhaldandi eiga lata okkum í. Tað er ikki soleiðis, at vit lata okkum í tey einaferð, og so er liðugt arbeiði. Nei, vit mugu lata okkum í herklæðini hvønn dag, tí at vit standa jú í bardaganum hvønn dag. Tí er tað eisini gott, at brynja seg við einum heilagum tanka hvønn dag. Les Guds orð! Hoyr Guds orð og ger eftir tí! Kenn Bíbliuna! Lær bíbliuorð uttanat!

“Gangið fram í andanum, og tá skulu tit als ikki fullføra girnd holdsins”, sigur Paulus (Gal 5,16). Og vit ganga bara fram í Andanum, tá ið Guds orð gongur fram í okkum! Orðið er jú svørð Andans. Tak tað í brúk og lat tað virka í tær!

Rættvísi Guds

“Tí at rættvísi Guðs verður í honum [gleðiboðskapinum] opinberað av trúgv til trúar, eins og skrivað stendur: ‘Men hin rættvísi skal liva av trúgv.’” (Róm 1,17).

Hvussu kunnu vit rættvísgerðast? Hetta var ein spurningur, sum Luther strýddist við. Einaferð, meðan hann var í holt við at fyrireika nakrar fyrilestrar yvir Rómverjabrævið, gjørdist hann varur við nakað heilt serligt viðvíkjandi rættvísi Guds í Róm 1,17. Hann varnaðist, at rættvísi Guds ikki sipaði til henda eginleikan hjá sjálvum Gudi at vera heilagur og rættvísur – tað rættvísið, sum Gud dømir syndarar og órættvís eftir. Fyri Luther skapaði eitt slíkt forstáðilsi av Guds rættvísi bara enn meira ræðslu fyri Gudi. Her fann hann als ongan sálarfrið. Hann kendi seg akkurát líka dømdan. Men so fann hann útav, at rættvísi Guds í Róm 1,17 sipar til rættvísið, sum Gud tilroknar órættvísum menniskjum, rættvísið, sum verður givið sum ein gáva til tey, ið trúgva, rættvísið, sum verður givið til okkum gjøgnum Jesu egna rættvísi, tvs. ein fremmand rættvísi. Talan er altso um rættvísið frá Gudi, har ið tann rætta støðan yvir fyri Gudi kemur frá sjálvum Gudi. Luther sigur tað soleiðis:

“Lige så meget, jeg før havde hadet ordet ”Guds retfærdighed”, lige så stor var nu den kærlighed, med hvilken jeg priste dette ord som det allerlifligste. Således blev dette sted hos Paulus mig i sandhed en dør til Paradis.”

Rættvísi Guds forstaðið á henda hátt varð ein hurð inn til Paradís fyri ein plágaðan Luther. Her fann hann nevniliga rættvísið, sum hann kundi hvíla í yvir fyri hinum heilaga Gudi. Her fann hann sálarfrið.

Opna teg!

Les Mark 7,31-37

 

Effata! (Mark 7,34).

Tað finnast aramæisk orð ymsa staðni í evangeliunum, sum eru varðveitt soleiðis, sum tey upprunaliga ljóðaðu frá Jesu munni. Hetta eru orð, sum hava brent seg fast í minnið hjá lærusveinunum. Hesi orðini vóru so sigandi og so full av innihaldi, at tey eisini vórðu nevnd, tá ið frásøgnirnar blivu endurgivnar á grikskum. Tað er ikki torført at skilja, hví Markus – sum var tolkur hjá Pæturi – tók orðið “Effata” við, tá ið hann umsetti slíkar frásøgnir sum hana um hin deyva mannin. Hetta orðið hevði ein serligan týdning, sum ikki var so lættur at endurgeva á grikskum. Hetta sama var eisini galdandi viðvíkjandi orðinum Abba í “Abba faðir!” og Amen í “Amen sigi eg tykkum” (sum í okkara Bíbliu er umsett til “sanniliga sigi eg tykkum”). Hvørja merking hevði hetta Effata?

Tey komu til Jesus við einum sjúkum manni, ein, sum var deyvur og næstan stummur. Jesus gjørdi, sum man ofta gjørdi á teirri døgum, tá ið man royndi at lekja sjúkdómar. Hann nam við tað staðið á likaminum, har ið sjúkan var, og gjørdi tað vátt við spýtti. Kanska gjørdi hann hetta fyri at vísa hinum deyva, at hann ætlaði sær at hjálpa honum. Men hann brúkti tó ikki gandaráð ella trábøn, líkasum nógvir lækanar gjørdu á teirri døgum. Harafturímóti brúkti hann einans eitt orð, eitt orð, sum var fult av mátti, eitt skaparorð við Guds egna almátti innan í sær.

Líkasum við so nógvum av Guds orðum, var hetta eisini eitt orð, sum hevði ein djúpari týdning. Fyrst og fremst merkti tað: Opna teg, tú muður, sum er afturlatin. Rør teg, tú tunga, sum er avlamin, og lat orðini streyma fram, sum tú nú heldur aftur. Men aftanfyri lá eisini týdningurin: Opna teg, tú menniskja, fyri Guds kraft. Opna teg, tú mannahjarta, so tú kanst taka ímóti gávuni frá Gudi. Nú er Guds ríki nær. Hetta er tín vitjunnartíð. Opna teg og tak ímóti.

Lærusveinarnir skiltu tað. Hjá profetunum høvdu teir lisið, at oyruni hjá teimum deyvu skuldu opna seg í frelsunnar tíð, tá ið Gud skuldi taka sær av sínum fólki. Teir skiltu, at hetta var eitt tekin og ein vitnisburður. Teir skuldu sjálvir opna seg og taka ímóti tí, sum ongatíð áður hevði verið boðið nakrari menniskju á hesi jørð.

Og tað er hin sama áminningin, sum síðani er farin út til øll fólkasløg, og sum av nýggjum eisini ljóðar til okkum í dag: Effata!

 

Bøn

So vil eg opna mítt hjarta og alla mína veru fyri tær, Harri Jesus. Men tá má eg eisini biðja um tína hjálp. Tað er jú tú, sum opnar. Sig títt máttuga Effata til mína sál. Gev mínum hjarta boð um at opna seg heilt innast í teimum mest loyndarfullu krókunum fyri at taka ímóti tær og tíni dýrd. Gev mínum tungubondum boð um at loysa seg, so at eg kann lova tær og tala góð orð til menniskju, orð, sum føra við sær hita, lekidóm og vælsignilsi. Gev allari míni veru boð um at opna seg, so at hon kann taka ímóti fyri einki, geva fyri einki, ríkt og í yvirflóð, soleiðis, sum tú vilt tað. Amen.

(Umsett frá: Giertz, Bo. 1979. At leve med Kristus. Fredericia: Lohses Forlag, s. 165-166).

Eitt Harrans náðiár

“So er tá nú eingin fordøming fyri tey, sum eru í Kristi Jesusi” (Róm 8,1).

Í bókini “Hellan” hjá Bo Giertz lesa vit um, hvussu hjálparpresturin, Savonius, verður sendur til ein gamlan doyggjandi mann. Hesin gamli maðurin, Jóannes, er staddur í ræðuligari sálarneyð. Tá ið presturin kemur yvir til songina hjá honum og sigur: “Guds friður verið við tær”, svarar hin gamli: “Ikki við mær! Ikki við mær… Ævig glatan, revsing eftir máli syndanna, vreiðidómurin og eldurin eru mín lutur. Við meg skal hann siga: Farið burtur frá mær, bannaðu tit, í hin æviga eldin!” Presturin roynir alt hvat hann kann at troysta Jóannes, men einki hjálpir. Hann liggur bara har og gremur seg yvir sítt ónda hjarta og sínar syndir. Presturin biður hann játta sínar syndir, tí at so man Gud fara at fyrigeva honum. Jóannes sigur, at hann hevur játtað ferð eftir ferð og hevur fingið fyrigeving syndanna, men hann batnaði ikki, og tí helt hann eisini, at náðidyrnar nú vóru afturlatnar. Presturin roynir og roynir at troysta, men einki hjálpir. Jóannes kennir seg akkurát líka fordømdan. At enda verður presturin illa fyri av støðuni og fer út at spýggja. Meðan hann stendur har, kemur ein kvinna, Katrina Filip, til hann og spyr, um Jóannes longu er deyður, og presturin sigur sum er. Familjan hevði biðið hana koma, tí at tað var so illa statt við Jóannesi. Tað endar so við, at Katrina fær sær eitt prát við Jóannes. Tá ið hon kemur yvir til songina, er Jóannes sera glaður fyri at síggja hana. Tey kennast væl og hava gingið í kirkju og sungið sálmar saman. Hann sigur, at hon er ein góð menniskja, og at Gud fer at løna henni, men omaná tað sigur hann eisini, at Gud fer at revsa hann vegna hansara óreina hjarta og sigur uppgevandi, at hann er ein stórur syndari. Katrina svarar játtandi: “Ja, Jóannes, tú ert ein stórur syndari; men Jesus er ein størri frelsari”. Jóannes heldur á við síni gremjan og sigur, at hann hevur eitt óreint hjarta og ein óndan hug. Til hetta svarar Katrina, at Jesus ikki er komin at kalla rættvísar, men syndarar. Jóannes sigur, at hann manglar iðran og umvending, og Katrina svarar, at tað ikki er tað, ið hann manglar, men trúgv. Hon sigur, at hann skal trúgva á Guds orð, sum sigur: “Tí… sum ikki ger gerningar, men trýr á hann, sum rættvísger ógudligan, verður trúgv hansara roknað til rættvísi” (Róm 4,5). Seinni lesur hon eisini Jóh 1,29: “Sí, Guðs lambið, sum ber synd heimsins”. Jóannes spyr: “Ber hann eisini syndina, sum býr í mínum óreina hjarta?”, og svarðað verður: “Ja”. “Men eg eri fullur av synd við sama lag”, sigur Jóannes. Katrina svarar: “Ja, so víst sum Paulus eisini var fullur av synd. Hevur tú ongantíð lisið orðini: “Tí at eg veit, at ikki býr nakað gott í mær, tað er í holdi mínum; tí at vilja er mær einki, men at útinna hitt góða eri eg ikki mentur”” (Róm 7,18). “Ja, so er”, teskaði Jóannes. At enda segði Jóannes: “Eitt orð aftrat, Katrina, eitt máttmikið orð – og eg trúgvi tí”. Hon blaðaði upp í Bíbliuni og las Róm 3,23-24: “Tí at øll hava synda, og teimum vantar Guðs heiður, og tey verða rættvísgjørd fyri einki av náði hansara við endurloysingini, sum er í Kristi Jesusi”. Síðani fekk Jóannes sálarfrið og teskaði: “Amen. Eg trúgvi”.

Nýggir skapningar

Her hoyra vit um ein mann, sum kendi seg fordømdan vegna sína synd. Hann sá ikki annað enn dóm og glatan fyri framman. Men eisini her í hesi ræðuligu sálarneyðini eru orðini frá Róm 8,1 galdandi: “So er tá nú eingin fordøming fyri tey, sum eru í Kristi Jesusi”. Tað er nevniliga í Kristi Jesusi, at Jóannes fekk sína troyst. Hann hoyrdi orðini: “Sí, Guðs lambið, sum ber synd heimsins”. Hann hugdi upp á Jesus, og í honum sá hann seg rættvísgjørdan og endurloystan. “Tí, um onkur er í Kristi, er hann nýggjur skapningur; hitt gamla er farið, sí, tað er vorðið nýtt!” (2 Kor 5,17).

Tá ið vit eru í Jesusi, eru vit nýggir skapningar. Í okkum sjálvum eru vit framvegis syndarar. Syndin leikar framvegis í okkara likami, men vit, sum trúgva á Jesus, sleppa eisini at trúgva, at allar okkara syndir eru reinsaðar burtur í Jesu blóði.

Reinur sum kavi, frelsu eg havi 
fingið við Jesu Kristusar blóð.
Orðið mær sigur, at nú er friður
fingin, tí lambið fíggindan sló.
Frelstur eg eri, sælur, bert tí
Jesus, Guds sonur, deyðan gekk í.
Frelstur frá dómi, himin eg hómi.
Amen, halleluja.
Hitt sæla býtið

Í Guds orði fáa vit at vita, at Gud roknar við Jesusi í okkara stað. Jesu rættvísi er nú vorðin okkara rættvísi. Henda frelsandi støðan í Jesusi er fingin í lag, tí at: “Tann, sum ikki visti um synd, gjørdi hann til synd okkara vegna, fyri at vit skulu verða Guðs rættvísi í honum” (2 Kor 5,21). Alt okkara bleiv hansara, so at alt hansara kundi blíva okkara. Hetta kallar Luther hitt sæla býtið. Okkara skuld og fordøming er løgd yvir á Jesus. Hetta liggur ikki longur á okkum, tí at tað er lagt yvir á Jesus. Um ein flytir okkurt frá einum staði til eitt annað, so liggur tað ikki longur á hinum fyrra staðnum. Um ein skuld verður strika av rokningini hjá einum persóni og verður førd yvir á rokningina hjá einum ørðum, so finst skuldin ikki longur har, sum hon fyrr stóð uppskriva. Tá ið vit eru stødd í Jesusi, eru vit stødd á einum staði, har dómur og ákæra ongantíð kann náa okkum. So leingi vit trúgva á Jesus og á frelsuna í honum, kann eingin fordøma okkum. “So er tá nú eingin fordøming fyri tey, sum eru í Kristi Jesusi”.

Ein boðskapur til tey fátøku

Hvørt ár saman við Jesusi er eitt vælsignað ár. Jesus sigur: ”Andi Harrans er yvir mær, av tí at hann hevur salvað meg, til at bera fátækum gleðiboð. Sent hevur hann meg út til at boða fangum frælsi og blindum sjón, til at sleppa neyðstøddum leysum, til at kunngera eitt Harrans náðiár” (Luk 4,18-19). Boðskapurin hjá Jesusi er fyrst og fremst ein boðskapur til tey fátæku. Jesus sigur sjálvur í fjallaprædikuni: ”Sæl eru tey í andanum fátæku, tí at himmiríkið er teirra” (Matt 5,3). Soleiðis innleiðir Jesus fjallaprædikuna – hesa prædikuna, sum snýr seg um hitt kristna lívið, og hvussu tað skal livast.  Menniskju, sum standa yvirfyri Gudi sum fátøk og sum biddarar, mugu fáa alt av hansara hond. Og Jesus sigur, at himmiríkið er teirra. Jesus kemur við gleðiboðskapinum til tey, sum mangla alt, og gevur teimum lut í allari himmalskari signing. Jesus er komin til at boða fangum frælsi. Okkum, sum vóru fangar av okkara egnu synd, er Jesus komin at seta í frælsi. Syndina, sum áður bant okkum til deyða og glatan, hevur Jesus kastað í gloymskunnar hav. Vit hava fingið eitt náðiár frá Harranum – eina náðitíð har fátæk kunnu hoyra gleðiboðskapin um Jesus, har fangar kunnu verða frælsir, har blind kunnu fáa sjónina aftur, har neyðstødd kunnu verða slept leys. Latum okkum tí fara inn í hitt nýggja árið sum sendiboð í Krists stað og boða hina somu náðina, sum vit fingu lut í, til øll tey, sum enn ikki hava lært Jesus at kenna, so at vit øll kunnu liva og doyggja við tí somu vónini, sum Jóannes at enda fann frið og hvílu í: “Tí at øll hava synda, og teimum vantar Guðs heiður, og tey verða rættvísgjørd fyri einki av náði hansara við endurloysingini, sum er í Kristi Jesusi” (Róm 3,23-24). Amen.

Gleðilig jól!

Men tað hendi í teimum døgum, at tað komu boð frá Augustusi keisara um, at allur heimurin skuldi verða skrivaður í manntal. (Hetta fyrsta manntalið var, meðan Kvirinius var landshøvdingi í Sýriulandi). Og øll fóru at verða skrivað, hvør í ættarbygd sína. Men eisini Jósef fór úr Galileu, úr bygdini Nasaret, niðan til Júdeu, til Dávids bygd, sum eitur Betlehem, tí at hann var slektaður av Dávids húsi og ætt, at verða skrivaður, saman við Mariu, trúlovaðu festarmoy síni, sum var við barn. Men tað hendi, meðan tey vóru har, at tíðin kom, at hon skuldi eiga barn. Og hon átti son sín, hin fyrstafødda, og hon reivaði hann og legði hann í eina krubbu, tí at ikki var rúm fyri teimum í tilhaldshúsinum. Og tað vóru hirðar har í sama bygdarlaginum, sum lógu úti á markini um náttina og goymdu at seyðafylgjum sínum. Og sí, eingil Harrans stóð hjá teimum, og dýrd Harrans ljómaði rundan um teir, og teir vórðu ógvuliga óttafullir. Og eingilin segði við teir: »Óttist ikki; tí sí, eg kunngeri tykkum eini stór gleðiboð, sum skulu verða fyri alt fólkið. Tí at tykkum er í dag ein frelsari føddur, sum er Harrin Kristus í Dávids staði! Og hetta skulu tit hava til merkis: Tit skulu finna eitt barn reivað og liggjandi í eini krubbu.« Og í somu stund var hjá einglinum ein fjøld av himmalskum herskarum, sum lovaðu Guði og søgdu: »Heiður veri Guði í hægsta himli, [og friður á jørð, og í menniskjum góður tokki!«]” (Luk 2,1-14).

Gud hevur gripið inn!

Hesin teksturin fortelur okkum um hina mest undurfullu føðingina í heimssøguni: Jesu føðing. Tað er hetta, sum vit hátíðarhalda hvørji jól. Og hvørji jól syngja vit:

»Gleðilig jól! Gleðilig jól!«
ljóðar av himli einglalag.
»Armi syndari, óttast ei nú,
gleðiboðskapin hoyrir tú:
:,: Jesus er føddur í dag!« :,:

Lukas undirstrikar søguligu samtíðina væl og virðiliga. Hetta síggja vit t.d. eisini í Luk 1,1-4 og Luk 3,1-2. Men hví er Lukas so nágreiniligur, og hvønn týdning hava allir hesir søgufrøðiligu staklutirnir fyri okkum? Jú, lýsingin av søguligu samtíðini undirstrikar nevniliga fyri okkum, at hetta er nakað, sum er farið fram í heimssøguni. Gud hevur gripið inn í okkara heimssøgu við síni frelsu!

Ein frelsari er føddur

Eingil Harrans segði við hirðarnar úti á markini: “Óttist ikki; tí sí, eg kunngeri tykkum eini stór gleðiboð, sum skulu verða fyri alt fólkið. Tí at tykkum er í dag ein frelsari føddur, sum er Harrin Kristus í Dávids staði!” Í dag ljóða hesi orðini eisini til okkara. Men hava vit veruliga brúk fyri einum frelsara? Svarið til henda spurning finna vit í teimum ymisku bíbilsku tekstunum, sum viðgera hitt djúpa syndafallið hjá mannaættini. Í Róm 3,10-12 og 23 sigur Paulus t.d.: “Tann er eingin, sum rættvísur er, ikki ein; tann er eingin, sum vitur er; tann er eingin, sum søkir Guð. Allir eru teir viknir av leið, allir sum ein vorðnir spiltir; tann er eingin, sum ger gott, ikki ein tann einasti…Tí at øll hava syndað, og teimum vantar Guðs heiður…” Vit eru altso øll syndarar, og sambært Jes 59,2 er tað nevniliga syndin, ið skilir okkum frá Gudi: “Nei, tað eru misgerðir tykkara, sum hava gjørt skilnað millum tykkara og Guðs tykkara…” Síðani Gud er upphavið til alt lív, so er skilnaðurin við hann harvið eisini ein skilnaður við sjálvt lívið. Vit hava altso øll brúk fyri einum frelsara til at frelsa okkum frá hesum skilnaðinum – frá deyðanum til lívið. Og tað er nevniliga hesin frelsarin, sum varð føddur í Betlehem hini fyrstu jólini. Tí syngja vit eisini:

»Armi syndari, óttast ei nú,
gleðiboðskapin hoyrir tú:
:,: Jesus er føddur í dag!« :,:
Meiningin við lívinum

Jesus frelsugerningur er fullgjørdur! Hann hevur gjørt alt, sum skal til fyri at frelsa okkum. Hann tók okkara syndir á seg sjálvan. Hann doyði í okkara stað. Hann reis upp frá deyðum. Og við trúnni á hin upprisna frelsaran kunnu vit liva í vónini um, at vit eisini skulu rísa upp til eitt ævigt lív saman við Gudi heima í Himli. Og hitt dýrabarasta av øllum og meiningin við sjálvum lívinum er jú at liva saman við Gudi! Tað var eisini hetta, sum kirkjufaðirin Augustin legði dent á, tá ið hann segði: “Tú hevur skapað okkum til tín sjálvs, Harri, og okkara hjørtu hava ongan frið, til tey finna frið í tær.” Í Jesusi verða vit frelst aftur til hin upprunaliga felagsskapin við Gud, sum vit mistu í syndafallinum. Í Jesusi sleppa vit at síggja ein nýggjan himmal og eina nýggja jørð. “Og eg sá nýggjan himmal og nýggja jørð, tí at hin fyrri himmalin og hin fyrra jørðin vóru horvin, og havið var ikki longur til. Og eg sá staðin heilaga, hitt nýggja Jerúsalem, stíga niður av himni frá Guði, búnan sum brúður, ið er skrýdd fyri manni sínum. Og eg hoyrdi harða reyst frá hásætinum, sum segði: “Sí, tjaldbúð Guðs er hjá menniskjunum, og hann skal búgva hjá teimum, og tey skulu vera fólk hansara; og Guð sjálvur skal vera hjá teimum. Og hann skal turka hvørt tár av eygum teirra, og deyðin skal ikki longur vera til, ikki heldur sorg, ikki heldur skríggj, ikki heldur pínsla skal longur vera til; tí at hitt fyrra er farið” (Opb 21,1-4).

Hini størstu og bestu tíðindini

Okkum er ein frelsari føddur, og vit hava alla orsøk til at gleðast saman við hirðunum, sum funnu barnið reivað og liggjandi í eini krubbu. Hetta var jú ikki ein og hvør, sum lá í krubbuni. Hetta var og er okkara frelsari! Hetta er okkara Harri og Gud, sum er komin fyri at frelsa okkum heim til sín sjálvs. Tað gevur altso sera góða meining at ynskja hvørjum øðrum gleðilig jól, tí at jólini bera okkum jú hini størstu og bestu tíðindini, sum heimurin nakratíð hevur hoyrt: “Tí at tykkum er í dag ein frelsari føddur, sum er Harrin Kristus í Dávids staði!” (Luk 2,11).

»Gleðilig jól! Gleðilig jól!«
ljóðar av himli einglalag.
»Armi syndari, óttast ei nú,
gleðiboðskapin hoyrir tú:
:,: Jesus er føddur í dag!« :,:

Gud er Gud!

on-my-knees

Í Jesu navni skal hvørt knæ boyggja seg, teirra, sum eru á himni, og teirra, sum eru á jørð, og teirra, sum eru undir jørðini, og hvør tunga skal ásanna, at Jesus Kristus er harri, til dýrdar Guðs faðirs (Fil 2,10-11).

Gud er Gud, og øll menniskju skulu møta honum ein dagin. Øll menniskju skulu boyggja síni knø á dómadegi. Tað kann væl vera, at tað eru nógv í dag, sum ikki vilja boyggja síni knø, men á evsta degi verða hesi tó eisini tvungin til at boyggja síni knø, tí at tá skulu øll menniskju nevniliga ásanna, at Jesus Kristus er Harri. Menniskju kunnu siga tað, sum tey vilja. Tey kunnu koma við øðrum frágreiðingum til tilveruna og t.d. siga, at Gud ikki er Gud, og at vit einans eru eitt úrslit av kosmiskari tilvild, men einki, sum verður sagt, kann uppá nakran máta broyta sannleikan: “Guð er Guð, um land alt legðist oyðið, Guð er Guð, um menniskjan øll doyði” (Petter Dass).

Sannleikin er, at Gud er Gud, og at vit øll skulu møta honum ein dagin. Men hóast hetta eru tað nógv menniskju, sum ikki trúgva, at Gud er Gud. Tann sama tankagongdin var einaferð eisini galdandi fyri okkum, áðrenn vit sóu sannleikan og komu til trúgv á Jesus. Orsøkin til hetta er, at menniskjan í sær sjálvum ikki vil hava nakað við Gud at gera. Mannaættin fall í synd í aldingarðinum, og síðani syndafallið eru øll menniskju fødd inn í heimin við rygginum vendum ímóti Gudi. Tað er, sum Jesaja sigur: “Allir vit viltust sum seyðir, hildu hvør sína leið” (Jes 53,6). Men Gud havi lov! Jesus er komin at bjarga tí, ið er burtur farið (Matt 18,11).

Nú kallar hann á okkum og sigur: “Komið higar til mín øll tit, sum arbeiða og ganga undir tungum byrðum, og eg vil veita tykkum hvílu” (Matt 11,28). Og hetta er ein hvíld, sum vit hava við okkum inn í hitt komandi lívið. Men um vit nokta at koma til Jesus, tá hava vit onga hvílu á dómadegi. Men um vit í hesum lívinum leita til Jesus og taka ímóti honum sum okkara Harra og Frelsara, tá verða vit til nýggjar skapningar, sum syngja ein nýggjan sang. Í hesum lívinum hvíla vit nú í Jesusi. Í hesum lívinum boyggja vit nú okkara knø og játta, at Jesus Kristus er okkara Harri. Og hetta er ein hvíld og ein sangur, sum vit hava við okkum inn í hitt komandi lívið, tá ið vit skulu møta okkara Harra andlit til andlit. Vit halda á við at syngja tann sama sangin, sum byrjaði í hesum lívinum. Vit boyggja okkara knø fyri Harranum og játta: “Jesus Kristus, tú ert mín Harri!” Og tá skulu vit ganga inn til hina ævigu hvíldina saman við okkara Harra og Frelsara.

Jesus hevur gjørt alt títt!

crucified

Tað er fullgjørt! (Jóh 19,30).

Í ævintýrinum um Baron von Münchausen lesa vit, hvussu hann einaferð skuldi leypa við hestinum hjá sær yvirum eitt díki, men hesturin leyp ov stutt. Teir lendu í díkinum og vóru um at drukna. Men Münchausen fekk so eitt gott hugskot. Hann kundi sjálvandi royna at hála seg sjálvan og hestin upp úr díkinum. Hann klemmaði síðani beinin hjá sær fast um hestin, tók í hárið hjá sær sjálvum og hálaði so við allari megi bæði hestin og seg sjálvan upp úr díkinum.

Fólk hugsa ofta líka sum Baron von Münchausen, tá ið tað snýr seg um frelsuna. Tey halda, at tey kunnu frelsa seg sjálvan. Tey halda, at tey kunnu hála seg upp úr syndadíkinum við at leggja alla megi í. Men hetta er ógjørligt. Hin einasti, sum hevur mátt til at hála syndarar upp úr syndadíkinum, er hann, sum doyði fyri allar heimsins syndir, Jesus.

Eg hoyrdi einaferð eina frásøgn um eina trúgvandi kvinnu, sum bleiv sinnissjúk. Ein av orsøkunum var m.a. boðskapurin, sum hon hevði hoyrt í samkomuni, har hon plagdi at koma: “Jesus hevur gjørt sítt. Nú skalt tú gera títt!” Hon vildi veruliga liva sum ein sonn kristin kvinna og royndi tí alt hvat hon kundi at gera sítt, men einki hjálpti. Hon bleiv ikki liðug við seg sjálva og sakk tí longur og longur niður í máttloysið. Tað endaði við, at hon bleiv sinnissjúk. Nú sat hon fyri seg sjálva og endurtók orðini: “Jesus hevur gjørt sítt. Nú skal eg gera mítt!” Hetta fekk ein prædikantur, sum kendi hana, at frætta. Hann vildi fegin hjálpa henni og royndi tí at troysta hana. Men einki hjálpti. Hon sat bara har og endurtók tey somu orðini: “Jesus hevur gjørt sítt. Nú skal eg gera mítt!” At enda bleiv prædikanturin eitt sindur argur og rópti inn í hennara oyru: “Nei, tú lýgur. Jesus hevur gjørt alt títt!” Hesi orðini hoyrdi hon. Tey trongdu ígjøgnum og vendu hennara eygu frá sær sjálvum og øllum sínum til Jesus og alt hansara. Hetta gav henni styrki og kraft av nýggjum.

Luther segði, at tú mást ræðast lógina sum djevulin sjálvan, tá ið hon sleppur inn í títt hjarta og tína samvitsku. Har hevur hon onki at gera. Jesus hevur jú goldið fyri alt tað, sum lógin dømdi teg fyri. Um lógin sleppur inn í títt hjarta, fer gleðiboðskapurin út. Tíni eygu verða vend ímóti tær sjálvum ístaðin fyri Jesusi. Hetta førir til máttloysi og fráfall. Hygg tí altíð uppá Jesus, har hann hongur á krossinum í tín stað. Tú hevur alla grund til at gleðast um frelsuna. Tú hevur alla grund til at hava mót í hjartanum. Hann hevur gjørt alt títt! Tað er fullgjørt!